Akordatzen naiz

Testua

  1. Georges Perecek Joe Brainard eta I remember zituen akorduan. Nik Joe Brainard eta I remember eta Georges Perec eta Je me souviens ditut akorduan.

 

  1. Bizkaiko kostaldean akordatzea esaten dutela

akordatzen naiz. Eta akordatzea, esnatzea dela.

 

  1. Urrun eta antzina, itsumutila izan nintzela,

akordatzen naiz. Itsuneskak eta itsumutilak ginela

auzoko neskamutilak.

Patxi, Osteko itsua, aittitteren anaia, aulkian eserita

egoten zena, solo ertzeraino eramaten genuen,

artoa zenbat hazi zen jakin nahi izaten zuelako.

 

  1. Etxean ez zegoen telebistarik. Domeka

arratsaldeetan Etxeberrira joaten ginela

akordatzen naiz telebisioa ikusteko

 

  1. Ezkutaketan jolasten ginela akordatzen naiz.

Bat, bi, hiru, lau…   ezkutatzen, eman

beharko genuela.

 

  1. Horman landare berde polit bat hasi zela

akordatzen naiz.

Eta sustrai txiki haiek denborarekin etxea botako

zutela esan zuela baten batek.

 

  1. Bizikleta hiru gurpilekoa zela akordatzen naiz.

 

  1. Orduko egunak oraingoak baino askozaz luzeagoak gogoratzen ditut.
  1. Umeok aitametara, aita

ala ama izatera, edo

gerretara, hiltzailea

ala hildakoa izatera

jokatzen genuela

akordatzen naiz,

helduak izatera

beti. Helduak

izateko, gero ere asti

nahikoa izango

genuela jakin gabe.

 

  1. Ez dakit zoriontsu nintzen orduan, baina

ume desterratuaren moduan akordatzen naiz

ume denboraz.

 

  1. Ama josteko makinarekin aritzen zen lanean.

Makinari pedalez eragiten zion eta egiten zuen

soinuaz akordatzen naiz.

Singer deitzen zela uste dut.

 

  1. Martin Luther King hil zutela akordatzen naiz.

Ametsetan egin dut, ametsetan ari naiz, amets bat daukat

esaten zuena…

 

  1. Metroaren lehoiaz akordatzen naiz, lehen

imaginetan orroka agertzen zen. Gero ez zen

pelikulan gehiago azaltzen.

 

  1. Jaungoikoak mundua sei egunetan egin zuela

akordatzen naiz. Horixe esaten zigutela behintzat.

Eta ondo nabarmenak ziren gero gauzak presaka

eta ganorarik gabe egitearen ondorioak.

 

  1. Latina munduko hizkuntzarik logikoena dela

esaten zigutela akordatzen naiz. Eta zeharo

konplikatua eta aldrebesa iruditzen zitzaidala.

 

  1. Espartako, Kirk Douglasen aurpegiarekin

gogoratzen zait.

 

  1. Edward Spencer Dodgsonen gutunak

oroitzen ditut.

  1. Ruper Ordorika gogoratzen zait, gitarrarik gabe,

Clementine doiunarekin kantatzen: Ene maite, ene maite, ene maite…

 

  1.     

 

  1. Kartzela barruan, errudunekin batera, inozenteak

ere bazeudela akordatzen naiz. Kanpoan bezala.

 

  1. Egun ederrak izan ziren eta, musika eta guzti

gogoratzen ditut, Vinicius de Moraes, Cesarea

Evora eta halakoena. Playing back egin daiteke

musikarekin, baina gainerako gauzekin ez eta,

orduan, musikak ez du ia ezertarako balio.

 

  1. Euskarari buruz izkribu haietan leitutakoez

akordatzen naiz: antzinakoa, gutxitua,

aglutinantea, espainola, debekatua, paleolitikoa,

irakurtezina, zehatza, polita, modernoa, baldarra,

politikoa, antiespainola, baztergarria, apolitikoa,

zaharra, xamurra, analitikoa, barregarria,

marjinala, irakurgarria, arriskutsua, gogaikarria…

 

  1. Roland Barthesena oroitzen dut. Zerbait

esaten denean, esandako hori egia dela

denboraldi labur baterako behintzat.

 

  1. Aldous Huxleyren nobelako mynah izeneko txoriak

gogoratzen ditut, islako jendeari abisatzen:

“Hemen, orain, erne!”.

 

  1. Akorduak ez dira zehatzak,

baina ahaztura ere ez da

hain-hain zehatza.

 

  1. Oroimena garela akordatzen naiz,

oroimena ala ia ezer ez.

Sinonimoak

Harmonika (Lucien Etxezaharreta)

Ecoute et lis la nouvelle deLuzien Etxezaharreta et après regarde son entretien

Nouvelle

Oraindik gogoan dut, aspaldikoa bada ere. Egungo egunean baluke segur izen bat, nola “harmonika kromatikoa”. Zilarraren egite zuen metalezko axala zuen, gainean zernahi gauza izkiriaturik zituela, konprenitzen ez nituenekin. Orain ohartzen naiz alemaniar hizkuntzan ezarriak zirela, hitz luze konplikatuak, enetzat arrunt arrotzak, nintzen mutiko ttipiarentzat. Ez dut geroztik sekulan ikusi holakorik. Aski haundia iduritzen zautan. Ufatzen zelarik halako musika pollita ateratzen zen eta, gainera, bi aldeetarik ufatzen ahal zen. Orain ez nindaike gai erraiteko ezberdintasunik bazenez bi aldeen artean. Xoko batean edo tireta batean gordea zen, sukaldeko armarioan. Noizbehinka hartarik hartzen nuen jalitzen ahal nituen musika notekin jostatzeko. Haur denboran amatxik edo amak kantatzen zituzten aire batzu nola jalitzera entseatzen nintzen. “Iruten ari nuzu” edo “aitak eman zerautan” uste dut. Harmonika horrek halako ahoak bezala zituen bi aldeetan, xilo batzu, bakotxak bere nota zuela. Holako musika tresna guzietan bezala ez zen xilo batean bakarrik ufakoa sartzen bainan bederen hiruzpalauetan, horrek ziola “harmonia” zerbait sorrarazten. Bainan beti musika horrek bazaukan halako tristezia zerbait. Herriko pestetan, plazan, entzuten nuen akordeoiak etzuen holako sentimendurik pizten, alegrantzia baizik. Nago zeren gatik. Behar bada harmonika bakartasunari lotua baita. Arina baita, norberak noranahira eremaiten ahal du aise. Mendi edo erreka xoko batean jotzen ahal da, haizea, xorien kantuak edo errekaren arramantza lagun. Bere buruari zerbait kondatzeko edo berdin, gehienetan, zerbaitetaz orroitzeko.

Amatxik emana zaukun. Aitatxirena zen. Aitatxi, 1933an zendua zena Hamalueko gerlaren zaurietarik, hamabost urte pairaturik buru hezurrean sartu obus puska batzuen gatik. Geroztik maiz pentsatu nuen aitatxik trintxeretan harrapatu soldado aleman hil baten zaku batetarik hartu zukeela, bere granadaz bete musetan sartu eta berekin atxiki zuela. Gizon fina zen ene aitatxi, ez dut ezagutu, eta gerlatik landa, soldado kolpatu ainitzek bezala, lan publiko bat ardietsi zuen, kantonier gisa Kanbon, “herriko mutil”, orduan erraiten zen bezala. Nekez ari zen lanean, inbalier bezala ekarria baitzen. Ikusi ditut bere paperak: borrokatu behar izan zuen jainkoak daki zenbat komisionetan bere zaurien onararazteko. Ikusi dut %20eko inbaliertasuna onartu ziotela, geroxeago %50era goititu zela, eta hil zorian zelarik 80etaraino goititzea onartu ziotela. Orduan ere administrazionearekin batailatu behar zen. Ikusten dut ere, bide bazterretan, arroila garbitzen, sasi mozten, aiotza edo sega eskutan, edo herriko lan batzuetan, eta noiztenka akidurak geldiarazirik lurrean jarria. Berdin bere harmonika sakelatik aterako zuen eta “la Madelon” edo beste aire zerbait emanen bere lagunen aintzinean.

Ikusten dut ere ene ametsetan, gerlako frente eta “khana” horietan, egun luze etsigarrietan, zilo batzuetan kokatua, sentinela batzu zaindari parreko etsaien ziloetarik zerbait aterako zen igurikatzen edo airean burrunba ikaragarrian urrundik bota obus hiltzaile bat erori artean hurbilagotik “minenwerfer” horietarik batek gure “crapouillot” bati errefera emanen zion artean…Egun eta gau luzeak beha egon behar. Kartetan ari, usu gertatzen zen bezala, etxekoeri zerbait idazten. Eta batzuetan sakelatik ateratu harmonikarekin nota batzu jalitzen. Lurpean posible zitekeen, harrabotsa tapatua zelakoan. Lubakietan, belauneraino iztilean sartua, ixilik egon beharko zen, etsaiak ez zezan jakin norbait bazela hor, bereziki atake bat erabakia zelarik, baioneta harmaren puntan finkaturik jauzi egiteko ordenaren zain zirelarik. Nolako musika jotzen ote zuen? Dudarik gabe, astia ukan zuen tresnaren ontsaxko baliatzeko. Hain urrun zen bere Irisarri eta Azkarateko herritarrez orroitzeko, heien aire goxoak emanez, “Iruten ari nuzu” edo “aitak eman zerautan”?

Ikusten dut ere ene ametsetan, gerlako frente eta “khana” horietan, egun luze etsigarrietan, zilo batzuetan kokatua, sentinela batzu zaindari parreko etsaien ziloetarik zerbait aterako zen igurikatzen edo airean burrunba ikaragarrian urrundik bota obus hiltzaile bat erori artean hurbilagotik “minenwerfer” horietarik batek gure “crapouillot” bati errefera emanen zion artean…Egun eta gau luzeak beha egon behar. Kartetan ari, usu gertatzen zen bezala, etxekoeri zerbait idazten. Eta batzuetan sakelatik ateratu harmonikarekin nota batzu jalitzen. Lurpean posible zitekeen, harrabotsa tapatua zelakoan. Lubakietan, belauneraino iztilean sartua, ixilik egon beharko zen, etsaiak ez zezan jakin norbait bazela hor, bereziki atake bat erabakia zelarik, baioneta harmaren puntan finkaturik jauzi egiteko ordenaren zain zirelarik. Nolako musika jotzen ote zuen? Dudarik gabe, astia ukan zuen tresnaren ontsaxko baliatzeko. Hain urrun zen bere Irisarri eta Azkarateko herritarrez orroitzeko, heien aire goxoak emanez, “Iruten ari nuzu” edo “aitak eman zerautan”?