"Plazer hartzeko, solas egiteko, kantatzeko, eta denbora igaraiteko materia"
Ideia hori sortu zait duela urte eta erdi pasa, kamioilari nintzelarik, eta aski nuen lan hortaz. Ondorioz, beste zerbait egiteko gogoarekin ibili naiz xekatzen. Eta ikusi nituen Youtuben lan horretan ibiltzen den beste baten bideoak, eta, ondorioz, gogoa eman zidan eta formakuntza ikasi nituen. Orduan, Sanotzen enpresan egiten dudana dira animalia kaltegarriak izango dira arratoi, eltxo edo liztor asiatiko eta europar, eta estafinak, labezomorroak baita ere egiten ditut
Lehen ikaslea, merkatari bat da. Kurdistanera joan behar du, han bere negozioko afera batzuk tratatzeko.
– Zerbait ikasten hasteko edo, bidaia denboran beharko ditudan hitz batzuk ikasi nahi ditut. Adibidez, jatetxera joanen naizenez, nola erraten da “zopa beroa” ?
Nasrudinek duda izpirik gabe erantzuten dio, “zopa beroa” erraten dute “arsh”!
– Zer ? harritzen da ikaslea. “Arsh”! Hitz bakar hori, hain motxa “zopa beroa” izendatzeko ? Kuriostasunez orain, nola erraten dute « zopa hotza »
Nasrudinek ihardesten dio berehala,
– Kurdistanen, hitzik ez dute hori errateko,
– A ? Eta zergatik ote ?
– Kurduei ez zaie batere gustatzen… Hastio dute, “zopa hotza” jatea !
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu!
– Hoa hemendik, “hire nagusiaren mutur horrekin” ! Jauntto zakurduna haserretzen da, baina isilik dago. Handik egun batzuetara, Pernando epailearen aitzinean agertzera deitua da.
Epailearekin elkartzen denean, jaunttoa ere hortxe dago eta bere zakurra ere bai.
Berehala, auzia hasten da. Jaunak : – Gizon hau, duela zenbait egun nitaz trufatu da. Pernandok arrapostu : – Ez, hori ez da egia ! jujeak txilintxa joaz, Tilin ! Tilin ! Tilin ! Jaunak berriz ere: – Gizon honek laidoztatu nau. Pernandok, – Hori ere, ez da egia ! Epaileak, Tilin ! Tilin ! Tilin ! Jaunttoak azkenean : – Gizon honek erran dit, “zakurrak nere muturra duela”. Pernandok, – Bai, hori egia dela ! Jujeak, – Eta zuk diozu, Jaun hau ez duzula iraindu ? – Pernando: – Ez ! – Nolaz ez ? – Horra. Epaile jauna, galdera bat, – Zakur hau norena da ? – Jaun honena, noski. – Eta beraz, zakur honen muturra, norena da ? – Jaun honena ere, bistan dena. – Beraz hori da, erran diodana, “Zakurrak nagusiaren muturra” duela !
Epailea eta Jaunttoa mututurik gelditu dira. Zakurra ere, prefosta ! Eta horra nola, Pernando Amezketarrak auzia irabazi duen.
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu !
Mugazainak xeheki eta ardura handiz begiztatzen du animaliek bizkarrean ekartzen dutena. Asto bakoitzak, basta gisa, bi zaku handitan, brika eta adreilu, hare eta harri-koskor karga handia eramaten du. Guardak ez dio deus besterik aurkitzen. Baina zergatik ez du gizon honek beste garraio molde bat erabiltzen ? Eta aldiro, frango dudatu eta zalantzaturik, gidaria eta bere zamariak pasatzera uzten ditu.
Geroago, Nasrudin bakarrik beste muga batetik iragaiten da, bere etxera joateko.
Zenbait urte geroago, delako mugazain hura, bere guarda lanetik erretiratu da. Erretretan dago, beraz. Holako batez, Nasrudinen ostatura sartzen da, tea edateko.
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu !
– Zenbat balio dute, hauek ?
– Hauek ? Saltzaileak zirikatzeko gisan erantzuten dio, ezkerreko zapata hori urririk duzu, eta eskuinekoa, aldiz, berrogeita hamar eurotan saltzen dugu.
– Ederki ! Eta beste pare honek, zer prezio du ?
– Pare honen ezkerreko oinetakoa hirurogei eurotan dugu, eta eskuinekoa dohainik.
– Orduan, zapata hau eta beste hori hartuko ditut ! erraten dio Pernandok, “kitorik saltzen” dituzten oinetako bata eta bestea erakutsiz.
Entseatzeko bezala, biak soinean ematen ditu. Berehala, saltokitik laster batean ateratzen da. Eta dendaria karrikan oihuka gibeletik abiatzen zaio.
– Geldi zaitez, ohoin zikina ! Zuek, atzeman ezazue lapur hori ! Harrapatu !
Haratago, bere ondotik pasatzerakoan, norbaitek Pernando besotik hartzen du. Amezketarrak presa handia duenez, botatzen dio orduan :
-Utz nazazu bakean, asto handia zu ! Oihulari honek desafiatu nau, eta lasterketa hau irabazi nahi duenez, nire gibeletik korrika dator ! Besteak libratu orduko, Pernando ziztu bizian iheska urruntzen da. Zapata saltzailea garrasika, beti bere atzetik…
Pernando ez omen da geroztik denda horretara itzuli ! Alta badaki, beste oinetako pare bat ederra dagoela hor. Baina, zapata horiek karioegi saltzen dituzte, beraz !…
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu !
– Nire astoa ez badidazue bihar goizean etxera ekartzen, kasu! Nire aitari bere astoa ebatsi zioten ere, behin. Orduan berak hemen egin zuena, nik ere berdin egin dezaket.
Berria herrian hedatzen da, eta ohoinen belarrietara heltzen. Hauek, dudan daude:
– Aldi honetan, Nasrudinek ez du batere arraileriarik! Ez du, iduriz, irri egiteko gogorik! Beraz, bere mendekuak herritar nehori kalterik ez egiteko, hobe dugu bere astoa itzultzea!
Ondoko egunean, Nasrudini barkamenak eskatuz, ebasleek astoa etxera ekartzen diote. – Jostatzeko gogoarekin zirikatu nahi zintugun, besterik ez! Horra zure astoa, sendorik eta osasun hoberenean!
Orduan, urrundu baino lehen, lapur batek galdegiten dio:
– Zer egin du ba zure aitak, bere astoa lapurtu diotelarik eta ez bueltatu? Nasrudinek erantzuten:
– Ba, beste asto bat erosi. Besterik ez!
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu!
Bidean hiru ibai zeharkatu behar dituzte. Lehen errekatxora heltzean, astoa istripuz lerratu, eta urera erortzen da. Eta hortik ateratuta, astoa ohartzen da, bizkar gainekoa arinagoa duela, orain. Beraz!… Bigarren errekan, zapla uretan berriz sartzen da. Eta hirugarrenean, berdin. Hortik aitzina, gure astotxoa arindurik, pozik eta kontentu bere bidetik dabil. Pernandok orduan : – Asto maltzurra! Nirekin azerikeriak ikasi dituzu. Baina gero ikusiko, nor den nagusituk!
Hurrengo egun batean, berriz Gatzagara doaz! Pernandok zaku handi bat arto-buruxkaz beterik bizkarrean ematen dio. Tira aitzina, goazen etxera!
– Gaurko karga frango arina dut, dio astoak bere baitan. Eta errekatxora heltzean, plasta urera sartzen da. Baina, zer deabru gertatzen da ba? Uretik atera eta, karga guttitu beharrean, gehitu zaio. Bigarren errekan zakua berriz bustitzen du. Eta oraino pisu gehiago dauka bizkar gainekoak. Hirugarren aldian, bere indar guziak behar ditu zakuarekin uretik ateratzeko, eta hau eramateko.
Geroztik, Pernandoren astoak beti gatz lehortua ekartzen du herrira. Alta, noizean behin, ibai hegian gelditzen da. Zama busti ala ez busti, duda-mudan dagoela…
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu!
Inguruan denetan xerkatzen du. Baina ez du nehon ere ikusten. Orduan, berak ezin duenez atzeman, jaungoikoari laguntza eskatzen dio:
Hortxe dagoela belaunikaturik ahuspez jainkoari otoizka, eraztuna hantxe mahai azpian ikusten du. Berehala harrapatzen du. Eta jaunari mintzatzen zaio erranez:
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu!
Orduan, herriko erretorea topatzen du. Pernandok agurtzen du eta erraten dio:
—Jauna, galdera bat egin behar dizut.
—Nahi duzun guzia, gizon!
delarik, nola egiten da?
—Ba hori ! molde anitzetan egin daiteke!
—Bai. Baina zer erraten da, bereziki?
—Nola erran?… Ba! “Nerekin bazkaltzera jiten bazara, bozkariatuko naiz!”.
—Poztasun hori oraintxe berean eskaintzen dizut beraz jauna!
—E! Zer?
—Zurekin bazkaltzera etorriko naizela!
—Baina?…
Eta nahi ala nahi ez, herriko apezak Pernando berarekin bazkaltzera eraman behar izan du.
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu!
Gure gizona etxetik ateratzen da, eta… Zer egin? Beraz bai. Emazteak eskatu diona eginen du. Hiria osoki oinez zeharkatzen du. Baserri ingurunean sartzen da. Eta bere bidetik jarraitzen du. Gaua etortzean, Aksehir aldeko mendietara hurrandu eta, ez da ibiltzetik gelditzen. Hiru egunez horrela doa, ibilian ibiliz, beti aitzina. Eta hantxe, zelai bateko basamortuan zaldizko bidaiari bat topatzen du.
– Aksehir herrira zoaz? galdegin dio Nasrudinek
– Bai, bihar gauerako hara helduko naiz.
– Zoaz otoi, Khadidja nire andrea ikustera. Agurtu eta gero, galdetu egiozu nire partez, urrunago joan behar dudanez oraindik, ala, noiznahi gelditu naitekeen!
Hori hala bada halabiz, hala ez bada halatsu!
– Pernando, gaurko egunez zu lanean?
– Zer egun da, ba?
– Azkarateko pesta eguna, gizon!
– A putxas! Ez nuen batere gogoan!
Pernandok tresnak eta egurrak hortxe berean uzten ditu. Eta gazteekin Azkaratera doa.
Lau egunez ez da etxeratzen. Bosgarren egunean itzultzen da. Mari-Joxepa kanpoan aurkitzen du, lanean ari dela. Bere andrea kopetilun eta isilik dago. Zer gertatzen zaio ? Ez du elerik egiten. Mututurik ote da?
Orduan gure gizona herriko erretorearen gana doa.
– Jauna, gure etxean gaitz handi batek jotzen gaitu. Nire emaztea hitzik gabe dago.
– Gaixoa! Zer gertatzen zaio, ba?
– Ahaleginak egin ditut. Baina, ez da gehiago mintzatzen!
– Zerbait egin behar dugu. Goazen berehala ikustera!
Pernandoren etxera heltzen dira. Eta Mari-Joxepak erretorea ikustean botatzen dio:
– Erretore jauna! Zu hemen gaindi? Eta Pernandok orduan:
– To! Orain hitz egiten du! Sendatu duzu, jauna. Hau da mirakulua, hau!
